ആഗോള സാങ്കേതിക വിദ്യാരംഗത്ത് ഇന്ത്യയുടെ കരുത്ത് വിളിച്ചോതിക്കൊണ്ട് തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് അസിസ്റ്റന്റ് ‘ഇൻഡസ്’ (Indus) പുറത്തിറങ്ങി. സിലിക്കൺ വാലിയിലെ ടെക് ഭീമന്മാരായ ചാറ്റ് ജിപിറ്റിക്കും ക്ലോഡിനും വെല്ലുവിളിയുയർത്തിക്കൊണ്ട് ബാംഗ്ലൂർ ആസ്ഥാനമായുള്ള ‘സർവം എഐ’ (Sarvam AI) ആണ് ഈ ചരിത്രനേട്ടത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചത്. 105 ബില്യൺ പാരാമീറ്ററുകളുള്ള ബൃഹത്തായ എഐ മോഡൽ ആണ് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുനൽകിയിരിക്കുന്നത് . ഐഐടി മദ്രാസിലെ AI4Bharat പ്രോജക്റ്റിലൂടെ ശ്രദ്ധേയരായ വിശ്വക് രാഘവൻ, പ്രത്യുഷ് കുമാർ എന്നിവർ ചേർന്ന് രൂപം നൽകിയ ഈ സംരംഭം, ഇന്ത്യയുടെ ഭാഷാ വൈവിധ്യങ്ങളെയും സംസ്കാരത്തെയും പൂർണ്ണമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.
വെറുമൊരു വിവരശേഖരണ ഉപാധി എന്നതിലുപരി സാധാരണക്കാരായ ഇന്ത്യക്കാരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ ഇൻഡസിന് സാധിക്കും. ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർക്കും സാങ്കേതിക പരിജ്ഞാനം കുറഞ്ഞവർക്കും സ്വന്തം മാതൃഭാഷയിൽ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ സങ്കീർണ്ണമായ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താം എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന നേട്ടം. ഉദാഹരണത്തിന്, മലയാളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ വോയ്സ് കമാൻഡുകൾ നൽകിക്കൊണ്ട് ആധാർ അധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാനും സർക്കാർ ആനുകൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ തേടാനും ഇൻഡസ് സഹായിക്കും. 1,28,000 ടോക്കണുകൾ വരെ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ളതിനാൽ വലിയ സർക്കാർ രേഖകളോ നിയമപുസ്തകങ്ങളോ നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വായിച്ചുതീർത്ത് അതിന്റെ സംഗ്രഹം ലളിതമായ മലയാളത്തിൽ ഉപയോക്താവിന് നൽകാൻ ഇൻഡസിന് കഴിയും.
ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക പരമാധികാരം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഇൻഡസ് നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. വിദേശ സെർവറുകളെ ആശ്രയിക്കാതെ രാജ്യത്തെ ഡാറ്റ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നു എന്നത് സൈബർ സുരക്ഷാ രംഗത്ത് വലിയൊരു ആശ്വാസമാണ്. 41 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം സമാഹരിച്ച ഈ പ്രോജക്റ്റ്, കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MeitY) ‘ഇന്ത്യ എഐ’ മിഷന്റെ ഭാഗമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വരും നാളുകളിൽ ശബ്ദത്തിലൂടെ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ‘സർവം കാസെ’ (Sarvam Kaze) എന്ന സംവിധാനവുമായി ഇൻഡസിനെ സംയോജിപ്പിക്കും. ഇതോടെ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലുള്ളവർക്കും സ്മാർട്ട്ഫോൺ സ്ക്രീനുകളിൽ നോക്കാതെ തന്നെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് ബാങ്കിംഗ്, കൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സേവനങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാൻ സാധിക്കും. സിലിക്കൺ വാലിയിലെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഭാരതത്തിന്റെ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് പറിച്ചുനട്ട ഈ നീക്കം ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ മുഖമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
