സ്മാർട്ട്ഫോണുകളും സോഷ്യൽ മീഡിയയും നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ജോലിക്കും പഠനത്തിനും വിനോദത്തിനും ആശയവിനിമയത്തിനുമെല്ലാം ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകത്ത്, പലർക്കും ഒരു ദിവസം പോലും ഫോണില്ലാതെ കഴിയുക പ്രയാസകരമാണ്. എന്നാൽ ഈ അമിത ഡിജിറ്റൽ ഉപയോഗം ശാരീരികവും മാനസികവുമായി പല പ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നുവെന്ന് പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമായി കൂടുതൽ പേർ സ്വീകരിക്കുന്ന രീതിയാണ് “ഡിജിറ്റൽ ഡീടോക്സ്”.
ഡിജിറ്റൽ ഡീടോക്സ് എന്നത് മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ, കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങളിൽ നിന്ന് നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് അകന്നുനിൽക്കുന്നതാണ്. ഇത് സാങ്കേതികവിദ്യയെ പൂർണമായും ഉപേക്ഷിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിച്ച് ജീവിതത്തിൽ ഒരു ആരോഗ്യകരമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
അമിതമായ സ്ക്രീൻ സമയം ഉറക്കക്കുറവ്, ശ്രദ്ധക്കുറവ്, മാനസിക സമ്മർദ്ദം, ഉത്കണ്ഠ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ നിരന്തരമായ അറിയിപ്പുകളും റീലുകളും വീഡിയോകളും പലപ്പോഴും സമയം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് നമ്മെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഡിജിറ്റൽ ഡീടോക്സ് പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ വലിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ആവശ്യമില്ല. ദിവസത്തിൽ ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾ ഫോൺ മാറ്റിവെക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ സ്ക്രീനുകൾ ഒഴിവാക്കുക, ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, കുടുംബാംഗങ്ങളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുക തുടങ്ങിയ ചെറിയ ശീലങ്ങൾ തന്നെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കും.
ഡിജിറ്റൽ ലോകം നമ്മുടെ ജീവിതം എളുപ്പമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ അനുഭവങ്ങൾക്കും ബന്ധങ്ങൾക്കും പകരമാകാൻ അതിന് കഴിയില്ല. അതിനാൽ ഇടയ്ക്കെങ്കിലും സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് മാറി പ്രകൃതിയെയും കുടുംബത്തെയും സ്വന്തം ചിന്തകളെയും സമീപിക്കുന്നത് മാനസികാരോഗ്യത്തിനും ജീവിതനിലവാരത്തിനും ഗുണകരമാണ്.
ഡിജിറ്റൽ ഡീടോക്സ് സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കലല്ല; മറിച്ച് സാങ്കേതികവിദ്യയെ നമ്മുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാനുള്ള ഒരു ബോധപൂർവമായ തീരുമാനമാണ്. ചിലപ്പോൾ ഒരു “ലോഗ് ഔട്ട്” തന്നെയാകാം ജീവിതവുമായി വീണ്ടും “കണക്റ്റ്” ചെയ്യാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം.
