ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ ആവാസവ്യവസ്ഥയെയും ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും പൂർണ്ണമായും പുനർനിർവചിക്കുന്ന പുതിയ നിയന്ത്രണങ്ങളുമായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ. ഓൺലൈൻ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാനും നീക്കം ചെയ്യാനുമായി കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സൈബർ ക്രൈം കോർഡിനേഷൻ സെന്റർ (I4C) ആവിഷ്കരിച്ച ‘സഹ്യോഗ്’ (Sahyog) പോർട്ടൽ രാജ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് വലിയ ആശങ്കകൾക്ക് വഴിമരുന്നിട്ടിരിക്കുകയാണ്. ജനാധിപത്യപരമായ സംവാദങ്ങൾക്കും സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനും മേൽ ഈ സംവിധാനം വലിയ നിഴൽ വീഴ്ത്തുന്നതായി വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഐടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 69എ പ്രകാരം മുമ്പ് കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾക്ക് മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഉള്ളടക്കം തടയാനുള്ള അധികാരം, സഹ്യോഗ് പോർട്ടലിന്റെ വരവോടെ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളിലേക്കും പൊലീസിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു എന്നത് നിർണ്ണായകമായ മാറ്റമാണ്. വിവരാവകാശ രേഖകൾ പ്രകാരം, 2024 ഒക്ടോബർ മുതൽ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ മാത്രം വാട്സ്ആപ്പ്, ഫേസ്ബുക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്ക് 2,300-ലധികം ബ്ലോക്കിംഗ് ഉത്തരവുകളാണ് ഈ പോർട്ടൽ വഴി നൽകിയത്. 2026 ഫെബ്രുവരി 20-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന പുതിയ ഐടി ഭേദഗതി നിയമം ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രഹരശേഷി ഇരട്ടിയാക്കി. വിവാദമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള സമയപരിധി 36 മണിക്കൂറിൽ നിന്നും വെറും മൂന്ന് മണിക്കൂറായി ചുരുക്കിയതാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ നടപടിയെടുക്കാത്ത പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കെതിരെ നേരിട്ട് എഫ്ഐആർ (FIR) ഫയൽ ചെയ്യാൻ കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയ പ്രതിനിധികൾക്ക് അധികാരം നൽകുന്നതും ഗൗരവകരമായ നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സഹ്യോഗ് പോർട്ടലിന്റെ പ്രായോഗിക ഉപയോഗം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയമായ വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്താനാണെന്ന ആരോപണം ഇതിനോടകം ശക്തമായിക്കഴിഞ്ഞു. ‘ദി വയർ’ പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളുടെ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ടുകൾ ബ്ലോക്ക് ചെയ്തതും, എഐ ഉച്ചകോടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധ വാർത്തകൾ പങ്കുവെച്ച പത്രപ്രവർത്തകരുടെ എക്സ് (X) പോസ്റ്റുകൾ നീക്കം ചെയ്തതും ഇതിന് തെളിവായി വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ഏകപക്ഷീയമായ സ്വഭാവത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് സോഷ്യൽ മീഡിയ ഭീമനായ ‘എക്സ്’ കർണാടക ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചെങ്കിലും പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും പൊതുനന്മയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള സംവിധാനമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് കോടതി ഹർജി തള്ളുകയായിരുന്നു.
സുതാര്യമായ ഒരു അവലോകന സംവിധാനമില്ലെന്നതും, ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയിൽ സ്രഷ്ടാക്കൾക്കോ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കോ തങ്ങളുടെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നില്ല എന്നതും സഹ്യോഗ് പോർട്ടലിന്റെ പ്രധാന പോരായ്മകളായി തുടരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ കേന്ദ്രീകൃതമായി നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ഈ വിപുലമായ നീക്കം വരും നാളുകളിൽ ഇന്ത്യയിലെ ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
